قانون جدید مهریه [۱۴۰۵] و بررسی مهریه ۱۴ سکه ای به طور کامل


  • ۲۵ شهریور ۱۴۰۵
  • بدون نظر
  • 12 دقیقه
  • تعداد بازدید:‌ 5297

مهریه در قانون جدید دچار تغییراتی شده است و در قانون جدید مهریه مواردی مانند بازداشت و زندان تقریبا از بین رفته است. با توجه به این که از مهمترین حقوق مالی زن در دوران ازدواج مهریه است، مرد تا آخر عمرش بدهکار زن خواهد بود مگر این که زن با بخشیدن مهریه مرد را از پرداخت آن مبرا کند. قانون جدید شامل نکات مهمی است که باید مرد و زن درباره آن اطلاع داشته باشند در غیر این صورت ممکن است در مراحل دادگاه با مشکلات حقوقی مواجه شوند. در این مقاله نکات بیشتری در رابطه با این قانون می‌آموزیم.

منظور از قانون جدید مهریه چیست؟

در گذشته بیشتر افرادی که مهریه را پرداخت نمی‌کردند به راحتی بازداشت و به زندان می‌رفتند. این کار باعث شده بود که زندان جای بدهکاران مهریه شود. به همین دلیل قانون جدید بیان کرد که زن ابتدا باید از طریق معرفی اموال مرد، درخواست اجرائیه مهریه را بدهد.

بر طبق قانون جدید تنها در صورتی مرد به زندان می‌رود که اموالی داشته باشد اما از پرداخت بدهی خود که همان مهریه است، خودداری کند. همچنین نحوه مطالبه مهریه به کلی تغییر کرد و نیازی نیست که از طریق دادگاه انجام شود بلکه باید از طریق دایره ثبت اقدام شود و با شناسایی اموال مرد، پرداخت مهریه اجرا شود.

همچنین در خصوص خود مهریه اگر مبلغ آن بالای ۱۱۰ سکه باشد، فقط نسبت به همان ۱۱۰ سکه امکان صدور اجرائیه وجود دارد و برای مبالغ بالاتر تنها در صورتی می‌توان درخواست مهریه را کرد که مرد واقعا توان مالی داشته باشد. در صورتی که مردی نمی‌تواند مهریه را پرداخت کند باید نسبت به  آن درخواست اعسار از پرداخت مهریه بدهد و بعد از بررسی قاضی مهریه قسط بندی خواهد شد.

قانون جدید مهریه و قواعد اصلی آن

مهریه ۱۴ سکه و قانون جدید مربوط به آن

در جلسه(یکشنبه، ۱۸ آبان ۱۴۰۴) صحن علنی مجلس شورای اسلامی، گزارش کمیسیون قضایی و حقوقی در مورد طرح اصلاح موادی از قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و قانون مدنی در دستور کار قرار گرفت و نمایندگان با (۱۹۷) رأی موافق، (۳۸) رأی مخالف و (۷) رای ممتنع از (۲۴۲) نماینده حاضر در مجلس با کلیات این طرح موافقت کردند.

همچنین نماینده دولت در مجلس شورای اسلامی، موافقت دولت را به این طرح به ویژه در مواد (۱) تا (۴) از این طرح ۷ ماده‌ای اعلام کرد.

این طرح که در کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس بررسی شد، تغییرات قابل توجهی در خصوص نحوه اجرای محکومیت‌های مالی و مهریه به همراه دارد. برخی از جزئیات مهم عبارتند از:

کاهش سقف مهریه برای زندانی شدن زوج: در حال حاضر، زوج باید تا ۱۱۰ سکه مهریه را پرداخت کند تا از زندان جلوگیری شود. اما در طرح جدید، این عدد به ۱۴ سکه کاهش یافته است.

اصلاحات در حق حبس بانوان: در صورتی که اعسار زوج پذیرفته شود یا مهریه تقسیط شود و اولین قسط پرداخت شود، یا در صورتی که زوج به حق حبس خود استناد کند و بخشی از مهریه را پرداخت کند، حق حبس زوجه ساقط خواهد شد.

افزایش آگاهی، مؤثرتر از افزایش سکه در مهریه | میزگرد مهریه شهرآرانیوز با حضور جمعی از کارشناسان حقوقی برگزار شد

در ادامه حتما بخوانید
افزایش آگاهی، مؤثرتر از افزایش سکه در مهریه | میزگرد مهریه شهرآرانیوز با حضور جمعی از کارشناسان …
عسر و حرج و حق درخواست طلاق: در این طرح، تغییراتی در تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی نیز ایجاد شده که اگر زوجه در عسر و حرج باشد، می‌تواند دادخواست طلاق دهد. این حالت در صورتی محقق می‌شود که زوجه حداقل دو سال متوالی جدا از زوج زندگی کند و به تشخیص دادگاه نسبت به او کراهت شدید داشته باشد.

مشاوره پیش از طلاق: به منظور تحکیم مبانی خانواده، تمامی دادخواست‌های طلاق توافقی، طلاق به درخواست زوج یا زوجه، مطالبه نفقه، تمکین و نشوز به مراکز مشاوره ارجاع داده می‌شود و این مراکز باید ظرف ۳ ماه نتیجه را اعلام کنند.

طرح اصلاح قانون مهریه در مجلس با هدف کاهش مشکلات اجرای محکومیت‌های مالی و حفظ حقوق بانوان، بر اساس این اصلاحات، سقف مهریه برای زندانی شدن زوج از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه کاهش یافته است. همچنین، در صورتی که مهریه تقسیط شود یا زوج بخشی از آن را پرداخت کند، حق حبس زوجه ساقط می‌شود.

این طرح در راستای تقویت خانواده و حمایت از حقوق زوجه میباشد. برای موارد عسر و حرج نیز شرایطی برای درخواست طلاق فراهم شده است. به علاوه، تمامی درخواست‌های طلاق به مراکز مشاوره ارجاع خواهد شد و این مراکز باید ظرف سه ماه نتیجه را اعلام کنند. این اصلاحات به‌دنبال ایجاد توازن بیشتر در حقوق زوجین و جلوگیری از بروز مشکلات وتوازن حقوقی بین طرفین در فرآیند ازدواج و طلاق و حفظ حقوق بانوان طراحی شده است، هرچند به نظر می‌رسد که هدف اصلی از این طرح تقویت خانواده و کاهش فشار بر زوجین است.

قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۵ چیست؟

در سال ۱۴۰۵ موضوع اصلاح قانون مهریه و کاهش ضمانت اجرای حبس بابت عدم پرداخت مهریه از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه، به یکی از مهم‌ترین مباحث حقوق خانواده تبدیل شده است. با این حال، برخلاف برخی مطالب منتشرشده در فضای مجازی، این مصوبه به معنای آن نیست که میزان مهریه در ایران به ۱۴ سکه محدود شده یا زن دیگر حق مطالبه مهریه بیشتر از ۱۴ سکه را ندارد.

بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، موضوع اصلی اصلاحات جدید، نحوه اجرای محکومیت مالی و ضمانت اجرای عدم پرداخت مهریه است، نه تعیین سقف برای میزان مهریه. بنابراین اگر در عقدنامه‌ای مثلاً ۱۰۰، ۲۰۰ یا ۵۰۰ سکه به عنوان مهریه تعیین شده باشد، اصل تعهد زوج نسبت به مهریه از بین نمی‌رود و زن همچنان می‌تواند مهریه مندرج در عقدنامه را مطالبه کند.

آیا مهریه به ۱۴ سکه محدود شده است؟

خیر. عدد ۱۴ سکه به معنای سقف تعیین مهریه نیست. زن و مرد همچنان می‌توانند در زمان عقد، با توافق یکدیگر میزان مهریه را تعیین کنند و درج بیش از ۱۴ سکه در عقدنامه ممنوع نشده است.

برای مثال، اگر مهریه زنی ۳۰۰ سکه باشد، تصویب مقررات مربوط به ۱۴ سکه باعث نمی‌شود ۲۸۶ سکه باقی‌مانده از بین برود. تفاوت اصلی در ضمانت اجرای وصول مهریه و شرایط اعمال حبس یا نظارت الکترونیکی خواهد بود.

بنابراین باید میان «میزان مهریه» و «ضمانت اجرای عدم پرداخت مهریه» تفاوت قائل شد.

مهم‌ترین تغییر قانون جدید مهریه چیست؟

مهم‌ترین تغییر پیش‌بینی‌شده در مصوبه سال ۱۴۰۵، کاهش نصاب مربوط به ضمانت اجرای مقرر در ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن است.

مطابق متن مصوبه، هرگاه مهریه در زمان وقوع عقد تا ۱۴ سکه تمام بهار آزادی یا معادل آن باشد، وصول آن مشمول مقررات ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی خواهد بود. در مورد مهریه بیشتر از این میزان، نسبت به مازاد، ملائت و توانایی مالی زوج ملاک پرداخت قرار می‌گیرد.

در نتیجه، اگر مهریه مثلاً ۱۰۰ سکه باشد، به این معنا نیست که زن فقط مالک یا طلبکار ۱۴ سکه خواهد بود؛ بلکه اصل بدهی می‌تواند همچنان ۱۰۰ سکه باشد، اما نحوه اعمال ضمانت اجرا نسبت به این میزان متفاوت خواهد بود.

آیا مرد بابت مهریه زندانی می‌شود؟

یکی دیگر از تغییرات مهم مطرح‌شده در مصوبه سال ۱۴۰۵، تغییر نحوه اجرای ضمانت اجرا نسبت به بدهکاران مهریه است.

بر اساس متن مصوبه، در مواردی مانند مهریه که محکوم‌علیه در مقابل دین مالی دریافت نکرده است، به جای حبس در زندان، نظارت سامانه‌های الکترونیکی پیش‌بینی شده است. همچنین در متن مصوبه تصریح شده است که مراد از حبس در این قانون، نگهداری شخص در زندان یا محدود کردن وی با استفاده از نظارت سامانه‌های الکترونیکی است.

بنابراین در صورت نهایی شدن و لازم‌الاجرا شدن این مقررات، ضمانت اجرای مهریه صرفاً بر مبنای الگوی سابق حبس در زندان نخواهد بود و نظارت الکترونیکی نیز در مقررات جدید پیش‌بینی شده است.

تکلیف مهریه بیشتر از ۱۴ سکه چیست؟

اگر میزان مهریه بیشتر از ۱۴ سکه باشد، اصل حق زوجه نسبت به مازاد از بین نمی‌رود. در متن مصوبه آمده است که نسبت به مازاد بر ۱۴ سکه، ملائت زوج ملاک پرداخت خواهد بود.

به عبارت ساده‌تر، اگر مهریه زنی ۱۰۰ سکه باشد، نمی‌توان گفت که وی فقط حق مطالبه ۱۴ سکه را دارد. بلکه ۱۰۰ سکه همچنان موضوع تعهد مالی زوج است، اما برای وصول بخش مازاد، توانایی و دارایی زوج اهمیت پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی، شناسایی اموال، حساب‌های بانکی، حقوق و مزایا، خودرو، ملک و سایر دارایی‌های قابل توقیف زوج می‌تواند در فرایند وصول مهریه اهمیت داشته باشد.

آیا مهریه‌های تعیین‌شده قبل از تصویب قانون جدید نیز مشمول مقررات می‌شوند؟

در متن مصوبه مجلس، برای برخی وضعیت‌های مربوط به مهریه‌های سابق نیز حکم پیش‌بینی شده است. از جمله در متن تبصره پیشنهادی آمده است که حکم مربوط به مهریه‌های قبل از لازم‌الاجرا شدن قانون، در صورتی که قبلاً به اجرا گذاشته شده باشند و به میزان ۱۴ سکه از سوی زوج پرداخت شده باشد، نیز جاری خواهد بود.

با این حال، درباره آثار دقیق این مقررات بر پرونده‌های جاری باید منتظر متن نهایی قانون و نحوه ابلاغ و اجرای آن بود.

آیا قانون جدید مهریه در حال حاضر لازم‌الاجرا است؟

این نکته از نظر حقوقی بسیار مهم است. تصویب یک طرح در مجلس به تنهایی به معنای لازم‌الاجرا شدن آن نیست.

مصوبه اصلاح مقررات مهریه که در اول شهریور ۱۴۰۵ در مجلس به تصویب رسید، برای بررسی و اعلام نظر به شورای نگهبان ارسال شده است. بنابراین تا زمان تکمیل مراحل قانونی، تأیید نهایی و ابلاغ قانون، نباید مصوبه را با یک قانون لازم‌الاجرا یکسان دانست.

در نتیجه، عبارت‌هایی مانند «مهریه از امروز فقط ۱۴ سکه است» یا «مهریه‌های بالای ۱۴ سکه دیگر قابل مطالبه نیستند» از نظر حقوقی بیان دقیقی از مصوبه نیستند.

جمع‌بندی قانون جدید مهریه در سال ۱۴۰۵

مهم‌ترین نکته درباره اصلاحات جدید این است که ۱۴ سکه سقف میزان مهریه نیست. اگر در عقدنامه مهریه‌ای بیشتر از ۱۴ سکه تعیین شده باشد، اصل تعهد زوج نسبت به کل مهریه از بین نمی‌رود.

تغییر اصلی مصوبه سال ۱۴۰۵ مربوط به ضمانت اجرای عدم پرداخت مهریه، کاهش نصاب مقرر از ۱۱۰ سکه به ۱۴ سکه و توجه بیشتر به توانایی مالی زوج برای وصول مازاد بر ۱۴ سکه است.

همچنین در متن مصوبه، استفاده از نظارت سامانه‌های الکترونیکی به جای نگهداری در زندان برای برخی محکومیت‌های مالی از جمله مهریه پیش‌بینی شده است.

بنابراین برای تشخیص دقیق وضعیت هر پرونده، باید علاوه بر میزان مهریه، وضعیت مالی زوج، وجود یا عدم وجود اموال قابل توقیف، مرحله اجرای حکم و تاریخ لازم‌الاجرا شدن قانون جدید نیز بررسی شود.

مراحل دریافت مهریه در قانون جدید مهریه

بعد از این که قانون جدید تصویب شد، نحوه دریافت مهریه هم به صورت کلی تغییر کرد. در صورتی که زن قصد دارد که مهریه اش را دریافت کند باید قدم به قدم به صورت مراحل زیر اقدام کند. البته این نکته را توجه کنید که مهریه در طلاق توافقی اندکی متفاوت است:

انجام ثبت نام در سامانه ثنا

ثبت نام در این سامانه ضروری است و تمامی اطلاع رسانی‌های دادگاهی از طریق آن صورت می‌گیرد. نیاز است که زن قبل از هر اقدامی ابتدا در این سامانه ثبت نام کند تا اطلاع رسانی‌های مربوطه به درستی به او ابلاغ شود.

مراجعه به دفتر ازدواج

بعد از ثبت نام در ثنا باید به دفتر ازدواجی که در آن جا عقد ازدواج خود را به ثبت رساندید، مراجعه کنید. توجه کنید که از قبل لیستی از اموال همسرتان را تهیه کرده باشید و این لیست را باید به سردفتر تحویل دهید. در دفتر ازدواج باید فرم مخصوصی را پر کنید و آن را به سردفتر تحویل دهید. سر دفتر به صورت سیستمی و الکترونیک مدارک را برای دایره ثبت ارسال خواهد کرد.

پس از ثبت درخواست در دایره ثبت

اجرائیه باید به همسر زن ابلاغ شود و در صورتی که در مهلتی مشخص مرد مهریه را پرداخت کرد که پرونده مطالبه مهریه مختومه می‌شود اما اگر مهریه پرداخت نشد، اموال مرد توقیف خواهد شد تا مزایده گذاشته شود و مهریه زن پرداخت شود. البته این مراحل نیاز به این دارد که زن دادخواستی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت کند و در وقت معین  که از طریق سامانه ثنا به زن ابلاغ می‌شود، به دادگاه مراجعه و حکم قاضی را دریافت نماید.

قانون جدید مهریه بالای ۱۱۰ سکه

برای مهریه‌هایی که بیشتر از ۱۱۰ سکه است مرد موظف است که تا مبلغ ۱۱۰ سکه را پرداخت کند و در صورتی که توانایی مالی داشت باید مابقی را هم بپردازد. حتی در دفاتر ازدواج هم زن می‌تواند تقاضای مقداری از مهریه و نه همه آن را داشته باشد. این نکته را توجه داشته باشید که زن در هر صورت مالک تمام مهریه است و مرد هم بدهکار او خواهد. حتی اگر مهریه بیشتر از ۱۱۰ سکه باشد باز هم مرد نسبت به مابقی مهریه بدهکار است. اما در دایره ثبت فقط ۱۱۰ سکه را می‌توان دریافت کرد و بیشتر از این مقدار بستگی به توانایی مالی مرد دارد.

بیشتر افرادی که تقاضای مهریه در سطح کرج را دارند سعی می‌کنند که از طریق مشاوره وکیل رایگان ابتدا با نحوه مطالبه مهریه و قوانین جدید آشنایی پیدا کنند و سپس اقدام به جمع آوری مدارک مورد نیاز برای اثبات این که مرد توانایی پرداخت مهریه را دارد، می‌پردازند.

جمع بندی

بر اساس قانون جدید که برای مهریه تصویب شده است، مرد موظف است تا ۱۱۰ سکه از مهریه را پرداخت و مابقی را فقط در صورتی که توانایی مالی داشت پرداخت می‎‌نماید. دادگاه توانایی مالی مرد را بررسی می‌کند و اگر مرد توانایی پرداخت بیشتر از ۱۱۰ سکه را داشت او را ملزم به پرداخت می‌کند. به هر حال مرد در هر صورتی بدهکار است اما بر اساس این قانون جدید امکان زندانی کردن او وجود نخواهد داشت.

برای انجام پرونده‌های مهریه و آشنایی با قوانین و مقررات مربوط به مهریه با وکیل مهریه در کرج با تجربه مشورت نماید. یکی از وکلای با تجربه در زمینه مهریه کرج وکیل است که تمامی مراحل و قوانین را می‌داند و بدون این که نیاز به حضور زن باشد، مراحل مطالبه مهریه را انجام می‌دهد. توصیه می‌شود با وکیل متخصص در کرج وکیل مشورت شود

سوالات متداول

آیا ملک می‌تواند به عنوان مهریه قرار بگیرد؟

بله بر اساس قانون جدید هر چیزی که مالیت داشته باشد می‌تواند مهریه باشد و ملک هم یکی از آن‌‌هاست.

آیا امکان تعدیل اقساط مهریه بر اساس قانون جدید وجود دارد؟

بله اگر اقساطی که توسط دادگاه برای مرد درنظر گرفته شده است، سنگین باشد او می‌تواند درخواست که این اقساط تعدیل شود.

3.6/5 - (64 امتیاز)
سوالات شما
بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

خطوط مشاوره تلفنی 09108460692 09377494255