دادرسی فوری چیست و چه شرایطی نیاز دارد؟

گاهی اوقات دادرسی کامل در دادگاه باعث ضرر و زیان جبران ناپذیری ممکن است به خواهان وارد شود. به همین دلیل در چنین مواردی دادگاه از دادرسی فوری استفاده می‌کند. این نوع از دادرسی با حذف تشریفات، رسیدگی به پرونده را با سرعت بیشتری انجام می‌دهد به این خاطر که که همان گونه که بیان شده ممکن است خساراتی به خواهان وارد شود. در چنین شرایطی نیاز است که خواهان درخواست دادرسی به صورت فوری را تحویل دادگاه دهد و دادگاه با بررسی شرایطی آن را قبول یا رد می‌کند. از این نوع دادرسی به عنوان دستور موقت هم یاد می‌شود. در ادامه بیشتر در این خصوص توضیح داده خواهد شد و نیز می توانید با مشاوره حقوقی ما در ارتباط باشید.

شرایط مورد نیاز برای دادرسی فوری چیست؟

هنگامی که از دادگاه تقاضای دستور موقت یا دادرسی به صورت فوری را می‌کنید باید توجه داشته باشید که تقاضای شما شامل رسیدگی به صورت فوری باشد.

• فوریتی پیش آمده است: به این معنا که اگر چند روز یا حتی اگر چند ساعت در رسیدگی تاخیر ایجاد شود؛ ممکن است خساراتی به وجود آید که جبران ناپذیر باشد. بنابراین در اموری که نیاز به تعیین تکلیف و رسیدگی به صورت فوری را دارند؛ می‌توان تقاضای صدور دستور موقت را داشت.
• تشخیص دادگاه: این وظیفه دادگاه است که در خصوص فوریت امر به وجود آمده تحقیق کند و اگر واقعا آن امر فوری بود دستوری به صورت موقت صادر خواهد کرد.
• دادن تامین مناسب: نیاز است که خواهان در قبال دستور موقت یک تامین مناسبی بدهد. علت اصلی دادن تامین این است که اگر به هر دلیلی به خاطر صدور این دادرسی خساراتی وارد شد؛ بعدا بتوان خسارات را از تامینی که داده شده است؛ جبران کرد. البته نیاز است که توسط طرف مقابلی که از این طریق به او خسارت وارده شده است؛ اثبات شود که علت اصلی این خسارت دستور موقت یا دادرسی به صورت فوری بوده است.
• ارائه دارخواست به صورت شفاهی یا کتبی: این نکته قابل ذکر است که هم به صورت کتبی و هم به صورت شفاهی امکان درخواست صدور دستور موقت وجود دارد. در صورتی که درخواست خود را به صورت شفاهی مطرح می‌کنید باید صورت جلسه دادگاه را که ردخواست شما در آن نوشته شده است؛ امضا کنید.

فوریت رسیدگی به پرونده در دادرسی فوری

گفتیم که باید فوریتی پیش آمده باشد که تا بتوان به درخواست فرد در دادگاه رسیدگی کرد و از همه مهتر تشخیص این فوریت بر عهده دادگاه است. حال در خصوص فوریت دو نکته را باید در نظر داشته باشید.

• اولین نکته مهم این است که ممکن است شما در دادگاه دعوا طرح نکرده باشید ولی به تشخیص قاضی درخواست شما پذیرفته شده است و اکنون دستور موقت صادر گردیده است. در این صورت به فرد مهلتی بیست روزه داده می‌شود تا بتواند در دادگاه دعوا را مطرح کند.
• قاضی دادگاه با توجه به فوریت امر تاریخ و زمانی را تعیین می‌کند و در صورتی که ضروری باشد بدون این که وقت قبلی تعیین شود خود قاضی به موضوع رسیدگی و دستوری به صورت موقت صادر خواهد کرد.
• اگر قصد دارید که اطلاعات حقوقی خود را در امور دیگری مانند عقد جعاله افزایش دهید به مقاله مربوط مراجعه کنید.

دادرسی فوری و انواع آن

قاضی با توجه به دلایلی که دارد می‌تواند برای جلوگیری از ضرر و زیان‌های احتمالی  یکی از اقسام زیر را به عنوان دستور به صورت موقت صادر کند:

• مالی توقیف شود. به این معنا که ممکن است خواهان درخواست کند که محصولات شخص به دلیل تقلبی بودن توقیف شود و جلوگیری فروش آن مال شود.
• فرد مقابل از انجام عملی منع شود: برای مثال فردی هیچ معامله‌ای در خصوص دارایی مورد نظر انجام ندهد یا از تخریب ملک جلوگیری شود.
• شخص مقابل عملی را انجام دهد: به این صورت که شخص مال را به طرف دیگر انتقال دهد.

زمان درخواست برای دادرسی به صورت فوری

تصور کنید که  ملکی دارید ولی شخص دیگری ادعا می‌کند که این ملک برای اوست و تصمیم می‌گیرد که در آن دخل و تصرفی انجام دهد و برای مثال خانه‌ای را که در آن ساخته بودید تخریب کند. در این صورت شما  برای دادرسی فوری می‌توانید به دادگاه مراجعه کنید و به همراه مدارکی که دارید از دادگاه تقاضای رسیدگی به صورت فوری را داشته باشید. توجه داشته باشید که در این مورد شما اصلا دعوایی در دادگاه مطرح نکرده‌اید. توجه داشته باشید که اگر شخص را کلاهبردار می‌دانید باید با مشورت وکیل کلاهبرداری شکوائیه تنظیم کنید.

حالت دیگر در جایی است که شما به دلیل ادعای شخص و اثبات مالکیت در دادگاه شروع به طرح دعوا می‌کنید ولی از این که ممکن است خانه شما تخریب شود؛ نگران خواهید بود و بنابراین در هنگامی که دادخواست خود را تنظیم می‌کنید؛ می‌توانید درخواست دستور موقت را هم  از دادگاه بخواهید.

گاهی اوقات شما در دادگاه دعوا طرح کرده‌ای ولی هنوز دادگاه رایی صادر نکرده است و در حال گذراندن مراحل رسیدگی است. اما اگر رسیدگی بیشتر از این مقدار طول بکشد ممکن است که با تخریب ملک به شما خسارت وارد شود. بنابراین با در نظر گرفتن حالت‌های بالا می‌توان گفت که زمان درخواست برای رسیدگی به صورت فوری به سه صورت است:

• قبل از این که دعوایی در دادگاه طرح شود.
• در هنگام مطرح کردن دعوا و ادعای خودتان در دادگاه
• بعد از طرح دعوا و در حین رسیدگی ماهوی به پرونده

نکات مربوط به دادرسی فوری

هنگامی که شخصی به صورت فوری خواهان رسیدگی به موضوعی است؛ باید به نکات مهمی دقت داشته باشد:

• اولا که نیاز است اصل دعوا در دادگاه مطرح شده باشد یا این که قابل طرح باشد. برای مثال شخصی نمی‌تواند به این خاطر که کار غیرقانونی می‌کرده است و حال کار او به دلیل اقدامات شخص دیگری در خطر است؛ از دادگاه تقاضای دستور به صورت موقت را داشته باشد.
• فرد در دستور موقت درخواست متفاوتی از دادگاه دارد و این دستور به صورت موقتی است.
• حتما باید فوریت موضوع اثبات شود و تامین مناسبی هم دریافت شود.

جمع بندی

گاهی اوقات با توجه به فوری بودن امر امکان این که دعوایی را در دادگاه مطرح کرد؛ وجود ندارد به این خاطر که مراحل رسیدگی بسیار طولانی است و ممکن است که در اثر طولانی بودن رسیدگی ضرر و زیانی به شخص خواهان وارد شود. به همین دلیل خواهان می‌تواند حتی قبل از طرح دعوا یا همراه با آن یا در هنگام رسیدگی از دادگاه تقاضای رسیدگی به دعوا را به صورت فوری داشته باشد که در این صورت قاضی با بررسی شرایطی دستور موقت صادر می‌کند که این دستور از خواسته اصلی متفاوت است.

با توجه به فوریت این امر نیاز است که خواهان از فردی متخصص مانند یک وکیل دادگستری راهنمایی بخواهد. از آنجایی که در بسیاری از موارد ارائه دادخواست دادرسی به صورت فوری کمی پیچیده است و اگر خود متقضی این کار را انجام دهد؛ ممکن است که به دلیل ناآشنایی با فرایند حقوقی؛ کمی زمان بیشتری از او گرفته شود. بنابراین نیاز است که حتما با کمک وکیلی مناسب امور دادرسی به صورت فوری را انجام دهید. توصیه ما این است که از گروه وکلای کرج وکیل راهنمایی بیشتری در این خصوص دریافت کنید.

سوالات متداول

اگر قبل از طرح دعوا تقاضای دادرسی به صورت فوری دهیم به آن رسیدگی می‌شود؟ بله باید با ارائه مدارک به دادگاه مراجعه کنید و درخواست خود را تقدیم کنید البته توجه داشته باشید که بعد از صدور دستور موقت تا ۲۰ روز مهلت طرح دعوا دارید.

منظور از دستور موقت چیست؟ دستور موقت همان دادرسی به صورت فوری است که در شرایط فوری قاضی دادگاه به جای حکم آن را صادر می‌کند و جلوی ضرر و زیان‌های احتمالی را می‌گیرد.